Press "Enter" to skip to content

Kategorie: Onderwysing

(Grieks: paideian). Hierdie is die “onderwysing in die geregtigheid” waarvan Paulus praat. Lering, weerlegging en teregwysing is alles vooraf en tydens hierdie onderwysing nodig. Dit is deel van hierdie paideian. Hierdie kategorie bestaan uit daardie tipe lees- en luisterstof wat gerig is op ons heiligmaking en Christelike lewe. Die Skrif is hiervoor voldoende, sodat ons volkome toegerus kan wees vir elke goeie werk.

Sabbatdag, Rusdag, Ewige Rus

powered by Advanced iFrame free. Get the Pro version on CodeCanyon.

In hierdie episode bespreek ons die vierde gebod. Wat is die implikasie van hierdie gebod vir gelowiges vandag? Moet ons Sondae steeds as ‘n sabbat hou?

Ons kyk eerste na die betekenis en instelling van die Sabbat in die Ou Testament. Daarna bespreek ons die betekenis van die Rusdag vir gelowiges vandag. Laastens kyk ons na die dieper betekenis van die dag – die Ewige Rus wat daar vir die Here se kinders voorlê.

Lees gerus ook hierdie artikel: Sabbat/Sondag

Minuutmerkers:

2:43   Sabbatdag 

Die Sabbat se betekenis en instelling in die Ou Testament

11:04 Rusdag

Wat die Rusdag vandag vir ons as gelowiges behels. Hoe lyk ons Sondag?

18:13 Ewige Rus

Die dieper betekenis van die Sabbatdag – die Ewige Rus waarna ons uitsien!

Hierdie potgooi / artikel is deur verskeie lede van die Scriptura-span saamgestel en geskep.

Depressie

powered by Advanced iFrame free. Get the Pro version on CodeCanyon.

Wat is depressie? Is dit iets waaraan ek ly?

In hierdie episode bou ons voort op die episode oor “Hopeloosheid” en gesels oor spesifiek oor “Depressie”.

Dit kan dalk gesien word as die oortreffende trap van hopeloosheid. Jy voel of jy in ‘n diep donker gat is en weet nie of daar weer lig sal kom nie.

Ons wil nie net gesels oor wat depressie is nie, maar ook kyk hoe die Bybel ons toerus om die stryd teen die gevoel van depressie te stry.

Minuutmerkers:

2:53   Wat is depressie? Ly ek dalk daaraan?

13:15 Wat veroorsaak depressie?

24:43 Praktiese maniere om depressie te hanteer.

Hierdie potgooi / artikel is deur verskeie lede van die Scriptura-span saamgestel en geskep.

Hopeloosheid

powered by Advanced iFrame free. Get the Pro version on CodeCanyon.

In hierdie episode grawe ons pastoraal in op die tema van “Hopeloosheid”.

Dit is iets wat almal een of ander tyd tref, ‘n gevoel wat vir niemand van ons vreemd is nie!

Watter voorbeelde van hopeloosheid vind ons in die Skrif? Is die gevoel van hopeloosheid sonde? Waar vind ons dan weer hoop?

 

Minuutmerkers:

1:55   Definisie van “hopeloosheid”

8:21   Hopeloosheid in die Bybel

13:29 Is ‘n gevoel van hopeloosheid gelyk aan ongeloof?

18:03 Definisie van “hoop”

23:05 Wat is die antwoord op hopeloosheid? Wat doen ons as ons hopeloos is?

Hierdie potgooi / artikel is deur verskeie lede van die Scriptura-span saamgestel en geskep.

Ware bekering beteken om Christus werklik te ken

17DIT sê en betuig ek dan in die Here, dat julle nie meer moet wandel soos die ander heidene ook wandel in die verdwaasdheid van hulle gemoed nie —

18mense wat verduisterd is in die verstand en vervreemd van die lewe van God deur die onkunde wat in hulle is vanweë die verharding van hulle hart;

19wat ongevoelig geword het en hulle oorgegee het aan die ongebondenheid om in hebsug allerhande onreinheid te bedrywe.

20Maar julle het Christus nie so leer ken nie,

21as julle ten minste van Hom gehoor het en in Hom onderrig is soos die waarheid is in Jesus:

22dat julle, wat die vorige lewenswandel betref, die oue mens moet aflê wat deur die begeerlikhede van die verleiding te gronde gaan,

23en dat julle vernuwe moet word in die gees van julle gemoed

24en julle met die nuwe mens moet beklee wat na God geskape is in ware geregtigheid en heiligheid. (Efesiërs 4:17-24)

Wanneer Paulus sy brief aan die Efesiërs skryf, dan het hy baie te sê oor die donker, onbekeerlike leefwyse van die heidene wat na die dood lei.

Efesiërs 4:17 sê die heidene wandel in die ‘verdwaasdheid van hulle gemoed’.

Daardie woord beteken tevergeefsheid, dit dra die gevoelswaarde van sinneloosheid.   Dit is leë gedagtes wat tot niks lei nie.

Dit koppel sterk aan ‘n skadelike, dodelike tipe gedrag.

Dit kom daarop neer dat die verstand van die heiden verdwaas is, en dat hy in onkunde God en sy genade verwerp.  Maar hierdie is nie ‘n per abuise verwerping van God nie.  Dit is nie iets wat per toeval gebeur, iets wat ‘n verskoonbare gebrek aan kennis is nie.

God openbaar Homself – so beaam Paulus dit elders in die Romeinebrief, duidelik en sigbaar dat die skepping en geskiedenis soos groot letters in ‘n boek is waaruit sy krag en almag DUIDELIK geken en gelees kan word (Romeine 1, NGB art 2).

Verwerp iemand dus vir God, dit sê die apostel duidelik: dan is hy van alle veronstkuldiging ontneem – want God se bestaan, sy soewereiniteit – is so duidelik soos daglig.

Boonop gaan hierdie gebrek aan kennis gepaard met harte wat verhard is teen God, teen sy wil (Efesiërs 4:18).  Hier roep ons as voorbeeld die optrede van die Farao in herinnering wat met die verharding van sy hart homself in die verdoemenis gedompel het.

Weereens is dit interessant om na die wortel van die woord ‘verhard’, te gaan kyk.  Dit beteken iets in die lyn van ‘dikker word’, om onsensitief vir gevoel te word, of hardkoppig te wees.

Verwerp iemand dus vir God, dit sê die apostel duidelik: dan is hy van alle veronstkuldiging ontneem – want God se bestaan, sy soewereiniteit - is so duidelik soos daglig! Click To Tweet

So teken Paulus die heiden se lewenswandel in Efesiërs 4:19 – ongevoelig vir enigiets, oorgegee aan onreinheid.  Dit is die afdraende pad waar jy dink dat geen mens, en ook nie God jou kan bind nie.

Die heidene se onsedelikheid – veral in Efese – was legendaries.  Tempelprostitusie, dronkenskap –noem maar op.

Growwe afgodaanbidding was aan die orde van die dag.

Donkerder as die swartste nag – dit is die heiden se oorgawe aan sy ‘aanbidding’, so erg dat egbreek, hoerery nie meer as immoreel beskou word nie.  Daar is maar een wet- en dis die wet van eie plesier.

‘n Mens sou vergewe word as jy by die aanhoor van hierdie woorde sou dink dat dit geskryf is oor die bose tyd wat nou ontvou:

  • ‘n Tyd waarin sonde ‘n taboe gedagte geraak het. Dis ‘n ‘terloopse oepsie’ wat ek gemaak het.
  • ‘n Tyd waarin die mantra van ‘liefde’ gepropageer word, want God aanvaar mos alle mense net soos wat hulle is.
  • Homoseksualiteit, saambly, ‘n kerkloosheid, belangeloosheid oor my medegelowiges, ‘n individualistiese tydsgees waar ek vir myself bepaal wat werk of nie werk nie, word die realiteit waarin ons leef.

“Maar dit is nie hoe julle Christus leer ken het nie…”

Efesiërs 4:20

Paulus beaam emfaties:  Julle het nie Christus leer ken, die vreugde van verlossing gesmaak, gesien hoe kragtig Hy bekering bewerk in die harte van mense …

net sodat julle kan bly voortleef soos stomme heidene nie.

Nee, julle het breedvoerig lering ontvang van Christus.

Julle is intens bearbei deur sy geroepe en gestuurde diensknegte.

Julle het in diepte onderrig ontvang.

Laat ons mooi besef wat die punt van hierdie betoog is, want dit is ‘n besondere belangrike spyker wat ingeslaan moet word:

  • Die Almagtige God van hemel en aarde het hulle geloof geskenk deur sy Gees.
  • Deur God se genade buig die Heilige Gees daagliks hulle wil om sodat dit belyn word met God se wil.
  • Hulle is volgelinge van Christus en NIE MEER volgelinge van die verleiding wat na die dood lei nie.

Dus: Hou dan op om te lewe soos julle vroeër gelewe het.

Die pad wat lei na die verderf, as ‘t ware daardie afgrond wat die heiden tegemoet stap (Psalm 1) – dit is nie meer julle pad nie.

Die Bybel teken hierdie daad van bekering as die uittrek van ‘n vuil kledingstuk. En daardie vuil kledingstuk word eenkant toe gegooi.

Sou dit vergesog wees om die besmeerde kleed van Jesaja 64:4 e.v hieraan te koppel?  Daardie eie geregtigheid, eie plan wat die mens maak om homself te verlos wat hy dan voor God probeer ophou as weg tot saligheid?

Ja, gooi weg die verkeerde lewenswandel, dit wat jou afgod geword het.  Draai om.   Jy is dood vir die lewenswandel wat na die verderf lei. Trek dit uit, gooi dit eenkant toe.  Sterf dit af.

Wat ook al jou afgod geword het – drank, onsedelikheid, oneerlikheid…

Dit wat jou skei van God.

Jy is dood vir die lewenswandel wat na die verderf lei. Trek dit uit, gooi dit eenkant toe. Sterf dit af. Click To Tweet

Met Efesiërs 4:20 in gedagte beaam ons hiermee:

  • Christus se bloed is nie vir my vergiet sodat ek in ‘n onheilige lewe kan bly voortstuur nie, maar juis dat ek dit deur sy genade kan oorwin.
  • ‘n Voortploeter in die ellende van sonde, is om Christus se genade te vertrap.
  • ‘n Voortleef in onheiligheid, onherkenbaar as gelowige en eerder wêreldgelykvormig te wees- is om Christus van voor af vas te nael aan die kruishout op Golgota.
    • Dit is ‘n houding wat in sataniese arrogansie sê: Ek ag Christus so gering, sy offer so niksseggend, so goedkoop – eintlik kragteloos, dat ek na Hom sal luister AS of WANNEER dit my pas.
    • En dan, wanneer ek besef dat ek nou nie eintlik leef soos dit hoort nie, dan het ek darem nog die skuiwergat dat ek myself weerhou van die Nagmaal; dan eet en drink ek darem nie ‘n oordeel oor myself nie.

Eindelik is so ‘n “Christenskap” ‘n verloëning van Christus.  Boonop lei dit tot ‘n lastering van God se Naam deur die heidene wat rondom ons leef.

Tog is ‘n gewisse sondebesef ‘n swaar las om te dra.  Dikwels lei sondebesef tot intense depressie.  Martin Luther het selfs geworstel met die gedagte van sy eie sonde.

Die Here eis egter nie ‘n skuldgevoel nie; maar opregte berou en standvastige bekering.

En dis die wonderlike nuus wat elkeen van ons dan vanuit Efesiërs moet hoor:  Die Here werk in die harte van sy kinders.

Hy begelei hulle, skenk hulle bekering en vergewe hulle ten volle vir hulle sondes.

Teenoor daardie verharde harte van die heidene, gee die Here harte van vlees, nuwe harte, wat rein en heilig is.

As die vuil kledingstuk dan weggegooi is, en ek van my eie geregtigheid gestroop is om my lewe buite myself in Christus te soek, dan besef ek die wonderlike:

Ek trek ‘n nuwe kleed aan.  Paulus sê in Efesiërs 4:24 dat ons die nuwe mens moet aantrek.  Eintlik: ‘laat julle met die nuwe mens beklee’.

Christus se geregtigheid word ‘vir ons aangetrek’.  Daarop roem ons. Daarop bou ons, as erfgename van die volle geregtigheid, afgesonder as God se eiendom wat nog elke dag voort bly stry en wag op die wederkoms.

 

(Kliek hier vir Radio Scriptura se potgooi oor Bybelse Bekering)

Jan-Louis is tans predikant by die Gereformeerde Kerk Brits

Gawes van die Heilige Gees

powered by Advanced iFrame free. Get the Pro version on CodeCanyon.

Die gawes van die Heilige Gees is ‘n direkte gevolg van Christus se oorwinning aan die kruis!

In hierdie episode gesels Marnix, Gerhard en Jaco oor die Gawes van die Heilige Gees. Ons kyk onder andere na wat die gawes presies is, wat dit nie is nie, watter gawes wedergebore Christene ontvang, en laastens hoe ons, ons gawes kan aanwend tot eer van God en tot opbou van die gemeente.

1:50 Wat is die Gawes van die Heilige Gees?

Waarna verwys ons, wat is die doel daarvan, van wie ontvang ons dit en hoe ons reg daaroor moet dink.

6:45 Die doel van die Gawes

Dit gaan nie oor onsself nie, maar oor God en ons naaste.

7:25 Die apostoliese- / besondere gawes

Die uitsonderlike gawes wat gedien het tot die Godsopenbaring, het tot ‘n einde gekom. Hierdie gawes is nie die norm nie.

16:10 Die gawes waarop God self die fokus plaas

Daar is gawes waarvan ons partykeer vergeet, soos geloof en liefde. Bv Romeine 12 se gawes.

17:47 Het alle gelowiges gawes?

1 Korinthiërs 12 – Almal is deel van die Liggaam van Christus.

25:00 Hoe weet ek wat is my gawe?

Doen wat jou hand vind om te doen, en bid daaroor. Vra ook medegelowiges se raad en bystand.

32:15 Gawes en talente

Wat as die nood in die gemeente nie ooreenstem met my talente nie? Is gawes en talente dieselfde?

36:35 Samevatting

Laaste opmerkings

Hierdie potgooi / artikel is deur verskeie lede van die Scriptura-span saamgestel en geskep.

Die onvergeeflike lastering teen die Gees

DIE ONVERGEEFLIKE LASTERING TEEN DIE GEES IN MATTHEUS 12:31,32

 

In Mattheus 12:31,32 vind ons die verwysing na sonde wat nie deur God vergewe word nie: “Daarom sê Ek vir julle: Elke sonde en lastering sal die mense vergewe word, maar die lastering teen die Gees sal die mense nie vergewe word nie. 32En elkeen wat ’n woord spreek teen die Seun van die mens, dit sal hom vergewe word; maar elkeen wat spreek teen die Heilige Gees, dit sal hom nie vergewe word nie, in hierdie eeu nie en ook in die toekomende nie.”

Ek dink ek het die onvergeeflike sonde gepleeg?!

Daar is gelowiges wat soms oortuig is dat hulle hierdie onvergeeflike sonde gepleeg het. Dikwels dink hulle dit omdat hulle dalk nie mooi verstaan presies wat die onvergeeflike sonde is nie. As ‘n mens dit mooi verstaan, besef gelowiges soms dat hulle tog nie sover gegaan het om hierdie sonde te pleeg nie. Hierdie artikel wil ons juis help om te verstaan presies wat die sonde teen die Gees is – lees verder!

Die wedergeborenes van God, het die wonderlike troos, dat die Here nooit sal toelaat dat Sy kinders hierdie onvergeeflike sonde pleeg nie. Ook nie die sonde tot die dood in 1 Johannes 5 nie! Ons vind dit wonderlik-skerp saamgevat in ons belydenis van die Dordtse Leerreëls (5:6):

“God, wat oneindig barmhartig is, neem, weens die onveranderlike besluit van die uitverkiesing, sy Heilige Gees nie heeltemaal van sy eiendom weg nie, self nie in hulle jammerlike sondeval nie. Hy laat hulle ook nie so diep val dat hulle uit die genade van die aanneming en uit die staat van die regverdiging uitval nie. Ook laat Hy nie toe dat hulle die sonde tot die dood of teen die Heilige Gees begaan en, heeltemaal deur Hom verlaat, hulleself in die ewige verderf stort nie.”

Ook laat Hy nie toe dat hulle die sonde tot die dood of teen die Heilige Gees begaan en, heeltemaal deur Hom verlaat, hulleself in die ewige verderf stort nie. DL5:6 Click To Tweet

Is die sonde tot die dood en die sonde teen die Gees dieselfde?

In hierdie artikel het ons gekyk na die “sonde tot die dood” in 1 Johannes 5:16Ons moet nie die sonde tot die dood in 1 Johannes 5 gelykstel aan die onvergeeflike lastering in Mattheus 12 nie. Ons het duidelik in hierdie twee tekste twee verskillende kontekste. Johannes praat, na my mening, van iets anders as die sonde teen die Heilige Gees in Mattheus 12. Ek trek weereens ‘n tabel wat dit dalk makliker uiteensit:

1 Johannes 5:16 Mattheus 12:31,32
NOMINALE CHRISTENSKAP: Geen spesifieke sonde word genoem nie, maar eerder ‘n leefstyl in die duisternis (‘n leefstyl gekenmerk aan ‘n reeks sondes): lewe in die duisternis, ontkenning van sonde, haat vir die broeders, wetteloosheid ens. LASTERING TEEN DIE HEILIGE GEES: Jesus vermeld en verwys wel na ‘n spesifieke gebeurtenis en woorde – ‘n spesifieke sonde: die insuniasie of bewering, dat Jesus duiwels uitdryf deur die krag van duiwels.
VOLKOME VERGIFNIS: Volkome vergifnis in Christus, wanneer ‘n nominale-Christen, ware Christen word:

“As ons ons sondes bely, Hy is getrou en regverdig om ons die sondes te vergewe en ons van alle ongeregtigheid te reinig.” (1 Joh. 1:9).

VOLKOME VERGIFNIS: “Elke sonde en lastering sal die mense vergewe word”. Selfs sondige woorde “teen die Seun van die mens (Jesus)” (Matt. 12:31a).
UITSONDERING: “maar die lastering teen die Gees sal die mense nie vergewe word nie.” (Matt. 12:31b).

So Jesus sonder baie duidelik die lastering teen die Gees uit, as die onvergeeflike sonde, binne die konteks van Mattheus 12. Wat is hierdie lastering waarna Jesus verwys?

Wat is die onvergeeflike lastering teen die Gees?

In Mattheus 12 bevry Jesus ‘n duiwelbesetene wat blind en stom was. Hy doen dit deur die krag van die Heilige Gees (12:28). Die Fariseërs gaan dan in hulle haat vir Jesus so ver, om te sê dat Jesus die wonder verrig deur die krag van Beëlsebul, owerste van die duiwels (12:24)!

Mattheus 12:24: “Maar toe die Fariseërs dit hoor, sê hulle: Hy dryf die duiwels nie anders uit as deur Beëlsebul, die owerste van die duiwels, nie.”

Geen ander sonde of oortreding word hier genoem nie en daarom kan ons direk aflei dat Jesus verwys na die Fariseërs se woorde, as lastering teen die Gees.

Die lastering teen God se Gees is wanneer iemand kyk na die werk van God, weet dit is die werk van God, maar dit dan toeskryf as ‘n werk van Satan! Dit is lasterlik. Dit is teen die Gees. Dit is onvergeeflik.

Die onvergeeflike lastering teen die Gees is dus dit: Wanneer iemand die wonders van Christus en Sy Gees toeskryf aan Satan.

Iemand wat die Heilige Gees in hulle het (die wedergeborenes) kan egter nooit sover gaan om so iets te doen nie! Die Gees wat in ons bly is nie teen Homself verdeeld nie. Hy skryf nooit, maar nooit, Sy eie werke toe aan die duiwel nie en daarom sal God se kinders dit ook nie doen nie!

Die onvergeeflike lastering teen die Gees is dus dit: Wanneer iemand die wonders van Christus en Sy Gees toeskryf aan Satan. Click To Tweet

 

Marnix is tans predikant in die Gereformeerde Kerk Graaff-Reinet.

Riglyne vir gesprekke met die “Jehova Getuies”

powered by Advanced iFrame free. Get the Pro version on CodeCanyon.

Dalk het jy al ‘n Jehova Getuie ontmoet, of hulle het by jou deur aangeklop. Dalk wou jy al die Evangelie aan hulle bedien, maar hoe? Ons gesels in hierdie episode kortliks oor dit wat die sg. Jehova Getuies glo en hulle geskiedenis. Dan gee ons spesifiek riglyne oor gesprekke met hulle oor ons verlossing, die plek en doel van ons goeie werke, die wederkoms, die 144, 000 en die wêreld hierna.

Ons het jou hulp nodig om die boodskap te versprei – gebruik asb. deel-knoppies op hierdie artikel, om die episode te versprei!

Hierdie potgooi / artikel is deur verskeie lede van die Scriptura-span saamgestel en geskep.

Sabbat & Sondag

Sondeval, twis en ons rus

Deesdae word die vraag rondom die Sabbatdag en Sondag taamlik gereeld gehoor. Vrae wat ‘n mens tipies hoor is:
– “Wanneer het die Sabbat verander na Sondag?”
– “Moet ek kerk toe gaan op ‘n Sondag? Ek voel ek ontmoet God op die gholfbaan/in die natuur/wanneer ek ontspan saam met my gesin.”
– “Wie mag op ‘n Sondag werk en wie nie? En wat van sport? Vermaaklikheid?”

Ek sien Sondag so:

Dit is ‘n onbybelse uitvindsel
Dit is ‘n dag van ontspanning en herdenking
Ek sabbat op ‘n Sondag
Other
Please Specify:

Deesdae voer al hoe meer mense ook aan, dat die kerk die mense mislei deur die Sabbat te verander na ‘n Sondag. Dit is veral ‘n algemene argument vanuit die “Hebrew Roots” kringe (hier is meer inligting oor hierdie beweging).

Die vraag rondom Sabbat en Sondag is nie nuut nie. Daar is al vir baie jare hieroor geredeneer en gedebateer. Die dag van rus het al baie kere ‘n dag en ‘n onderwerp van twis geword. Hierin sien ek ook die donker vlekke van die sondeval. (Vertrou die sondige mens om God se rusdag te verander in ‘n twisdag!)

Vertrou die sondige mens om God se rusdag te verander in ‘n twisdag! Click To Tweet

God het, so weet ons, alles geskape in ses dae en toe op die sewende dag gerus en die besondere dag ook geheilig (Gen. 2:3). Die geskape mens en dier kon in hierdie staat van rus voortbestaan. Die hele skepping was in ‘n staat van rus. Geen moeite nie. Geen vermoeienis nie. Geen onrus nie.

Die sondeval (Gen. 3) bring dan die hele skepping in ‘n staat van onrus en vermoeienis. Voor die sondeval moes die mens werk, maar dit was geen moeite nie. Na die sondeval moet die mens in die “sweet van sy aangesig” sy brood verdien (Gen. 3:17). Dit wil sê, nou het werk ‘n vermoeienis geword. Die sondeval bring ook mee dat dit moeite is vir die vrou om kinders te kry en om kinders groot te maak (Gen. 3:16).

Nou het die mens behoefte aan rus. Nie net behoefte aan rus van sy werk nie, maar ook ewige sielsrus. Die Here moet ingryp om die rus wat daar was voor die sondeval, weer terug te bring en die rus in sy skepping te herstel.

Die Here moet ingryp om die rus wat daar was voor die sondeval, weer terug te bring en die rus in sy skepping te herstel Click To Tweet

So die vraag gaan nie soseer oor presies watter dag nie, maar die inhoud van die dag, nie waar nie? Nietemin, kom ons kyk na:
– Wat die Sabbat in die Ou-Testament was
– Wat die Sondag in die Nuwe-Testament (en later) was
– Wat die Sondag vandag is
Laastens moet ons dan ook vir ons uitmaak of ons die Sabbat op die sewende dag moet vier of die Sondag op die eerste dag en wat ek op hierdie dag moet doen.

Wat was die Sabbat van die Ou-Testament?

Hier noem ek net kortliks drie aspekte van die Sabbat in die Ou-Testament, as ‘n mens na ‘n paar tekste gaan kyk:

1. ‘n Hooggeagde vierdag

Die sewende dag was ‘n baie hooggeagde dag, nie soseer vir die volk nie, maar vir God. (Dit is ‘n belangrike perspektief wat ons moet hê wanneer ons praat oor die Sabbat-Sondag kwessie. Ons moet meer gemoeid wees met hoe God die dag verordineer en nie watter inhoud ons daaraan wil gee nie!).

Die sewende dag was so hoog geag, dat enigiemand wat dit ontheilig, m.a.w. enigiemand wat werk op die dag verrig, doodgemaak moes word (Eks. 31:14).

In Levitikus 23:7 lees ons verder ook van die verskeie vierdae, oftewel feesdae wat God vir Sy volk gegee het om te vier. Een van hierdie vierdae was dan die sg. Sabbat op die sewende dag. Dit was ‘n dag van samekoms, waarop die volk bymekaargeroep is.

2. ‘n Verbondsteken

Primêr word hierdie dag dan gegee as ‘n vierdag, omdat dit moet dien as ‘n ewige verbondsteken, sê Eksodus. 31:16,17: “En die kinders van Israel moet die sabbat onderhou deur die sabbat te vier in hulle geslagte as ’n ewige verbond. Tussen My en die kinders van Israel is dit vir ewig ’n teken; want in ses dae het die HERE die hemel en die aarde gemaak, maar op die sewende dag het Hy gerus en Hom verkwik.”

3. ‘n Dag waarop algemene aktiwiteite en werksverrigtinge moes stop

In die Ou-Testament was die Sabbat ‘n dag waarop die gewone arbeid en aktiwiteite moes stop. Byvoorbeeld, toe die volk manna in die woestyn versamel het, moes hulle op die sesde dag dubbel soveel optel, sodat hulle kan oorhou vir die Sabbat. Hulle was verbied om op die Sabbat enigsins manna op te tel (Eks. 16:26).

So die Sabbat is gevier op die sewende dag, as ‘n vierdag en ‘n verbondsteken. Geen arbeid mog plaasvind nie. Hoekom nie? Want die Here gee sy volk rus. Die Here wil rus gee van moeitevolle arbeid. Hy wil Sy volk in hulle onrus verseker van Sy rus. Hulle moet terugdink aan die rus wat daar in die Paradys was. Hulle moet ook verlang na die rus wat kom, wanneer die slang se kop finaal vermorsel sal word (Gen. 3:16).

Nou goed, dit is in kort ‘n paar gedagtes oor die Sabbat in die Ou-Testament. Kom ons gaan verder na die Sondag van die Nuwe-Testamanet:

Wat was die Sondag in die Nuwe-Testamanet (en later)?

1. ‘n “Vierdag” en ‘n “dag van eredienste”

Dit is belangrik om te verstaan dat die Sondag nie ‘n moderne verksynsel is nie. Dit is nie iets wat die hedendaagse, “moderne” kerk ingestel het nie. Ons sien alreeds direk na die kruisiging van Jesus, hoe gelowiges nie meer op die sewende dag bymekaarkom nie, maar op die eerste dag – die Sondag. Kyk bv. na o.a. die gebeure van Johannes 20:1,19. Die vroeë gelowiges het op die eerste dag bymekaargekom – die dag van Jesus se opstanding, na Sy kruisiging en begrafnis.

Sommige van die vroeë kerkvaders het ook gepraat van die Sondag as ‘n “dag van eredienste”.

2. Konstantyn I en Karel die Grote

Heelwat later, in 321, het Konstantyn I die Sondag verklaar as ‘n dag van rus. Karel die Grote het in die Middeleeue ‘n Sondagswet uitgereik, waarin hy alle arbeid en vermaaklikheid op die dag verbied het.

Dit is ‘n taamlik gewilde argument, dat Konstantyn die een is wat die Sondag ingestel het, en dat die vroeë Nuwe-Testamentiese Kerk nog altyd die sewende dagse Sabbat gevier het i.p.v. Sondag. Dit is egter nie waar nie. Konstantyn het bloot die reeds bestaande “dag van eredienste” verklaar as ‘n amptelike rusdag.

Daar is nog baie om te sê oor die geskiedenis van die Sabbat-Sondag kwessie, maar kom ons kyk na my en jou Sondae:

Wat is die Sondag vandag?

Vandag het ons natuurlik baie opvattings en verskille oor die Sondag. Kom ek noem drie algemene opvattings oor Sondag in vandag se tyd:

1. ‘n Dag van ontspanning (lees hier: ledigheid)

Ongetwyfeld het ons oor die algemeen meer en meer begin dink oor ‘n Sondag as ‘n dag van ontspanning. Ons het eintlik die Sondag “leeg getap” van enige teologiese besinning. Dit het bloot vir baie ‘n dag van ledigheid geword. Dit is nie soseer vir ons ‘n dag van rus nie, maar ‘n dag van “rustig wees”.

Terwyl ons die dag leeg getap het van sy teologiese inhoud het ons (selfs gelowiges) dit weer volgetap met humanisme. Die dag is nou ‘n dag waar ek kan doen waarvoor ek nie deur die week tyd gekry het nie.

Sondag het vandag ‘n dag van ledigheid en “rustig wees” geword i.p.v. ware rus Click To Tweet

Behalwe hierdie “ledigheids-tendens” wat ons rondom Sondag sien, is daar ook nog ‘n paar ander sienings rondom Sondae vandag:

2. Net ‘n dag van herdenking

Die Sondag word vir hierdie groep mense net ‘n dag van herdenking. Dit gaan hoofsaaklik daaroor dat ons maar net die opstanding van Jesus moet herdenk. Kerkgang en dies meer is nie iets wat noodwendig oorweeg word nie. Ek kan Christus se opstanding oordenk op die wyse wat ek verkies – op die gholfbaan, op my rusbank, of hoe ookal.

3. ‘n Totaal-ander dag as die Sabbat

Baie gelowiges beweer dat die Sondag hoegenaamd geen verbintenis met die Sabbat van die Ou-Testament het nie. Die Sondag is ‘n totale ander dag en het niks met die Sabbat uit te waai nie.

4. Presies dieselfde as die Sabbat

Teenoor die wat die Sabbat en Sondag as twee verskillende dae sien, is daar weer ‘n ander groep wat beweer die Sabbat en die Sondag is een en dieselfde. So word die vereistes van die Sabbat net so oorgeplaas na die Sondag. Geen arbeid mag verrig word nie. Geen sport mag beoefen word nie en geen vorm van vermaaklikheid mag geniet word nie.

So waar laat dit ons nou? Vier ons die Sabbat of die Sondag? Die sewende of die eerste dag? Wanneer het daar ‘n verandering in die dae gekom? Ons kan hierdie vrae rondom Sabbat en Sondag net verstaan wanneer ons gaan kyk na die verhouding en die verbintenis tussen die Ou en Nuwe Verbond (Testament).

Sabbat en Sondag in die lig van die Ou- en Nuwe Verbond

Die Ou-Testamament, oftewel die Ou Verbond en die Nuwe-Testament, oftewel Nuwe Verbond is nie twee verskillende verbonde nie. Ons moet dit nie eintlik verstaan as oud en nuut nie. Ons moet dit verstaan as twee bedelings van dieselfde verbond: die ou verbondsbedeling en die nuwe verbondsbedeling.

So, daar is kontinuïteit tussen die twee. As ons dit nie verstaan nie en nie insien nie, sal die Sabbat-Sondag vraagstuk vir ons groot vraagtekens bo ons koppe laat hang. Iemand wat byvoorbeeld glad nie die Ou-Testament erken nie, of iemand wat beweer die Ou-Testament is in sy geheel afgeskaf, sou bv. argumenteer dat Sondag geheel en al ‘n ander betekenis en inhoud het as die Sabbat. Hulle sou sê die Sabbat is heeltemaal afgeskaf as deel van die Ou Verbond.

Iemand anders wat beweer die Ou-Testament moet nét so gehandhaaf word en niks het verander in die Nuwe Testament nie, sou kon sê dat ons steeds die Sabbat presies moet onderhou soos in die Ou bedeling van die Verbond.

So die antwoord op ons vrae rondom Sabbat-Sondag lê in ons verklaring van die verhouding tussen die Ou en Nuwe Testament. Hoe verklaar ons dit? Wat is die verhouding?

So die antwoord op ons vrae rondom Sabbat-Sondag lê in ons verklaring van die verhouding tussen die Ou en Nuwe Testament Click To Tweet

1. Vervulling in Christus

Christus het gekom om die wet en die profete te vervul: “Moenie dink dat Ek gekom het om die wet of die profete te ontbind nie. Ek het nie gekom om te ontbind nie, maar om te vervul.” (Matt. 5:17).

Dit beteken dat Jesus die volheid van die wet en die profete kom wys en leef het. Vervul beteken nie dit het verval nie. Ons sien Jesus as die vervulling van die profesieë; die vervulling van die offers; die vervulling van die beloftes by die besnydenis ens.

Die beloftes van die Pasga is vervul in Christus en daarom vier ons nou die Nagmaal. Die beloftes by die besnydenis is vervul in Christus en daarom doop ons nou. So is die beloftes van die Sabbatsrus vervul in Christus en daarom vier ons nou die Sondag.

2. ‘n Verbondsteken

Al manier hoe ons die Sabbat en Sondag kwessie reg kan verstaan is wanneer ons dit verstaan as ‘n verbondsteken. Die Sabbat was ‘n teken van die verbond wat God met Sy volk gesluit het by Sinaï. Hierdie verbond is een en dieselfde verbond wat God ook met ons vandag sluit, daarom is dit bloot ‘n ou en nuwe bedeling van dieselfde verbond.
Ons leef in die nuwe bedeling van die Verbond, na die lyding en kruisiging van Christus. Tog is die Sondag vir ons ‘n viering van God se verbond met ons en ‘n dag van toewyding aan die Een wat vir ons ewige rus bewerk het.

Sondag is 'n verbondsteken wat deur die geslagte onderhou moet word Click To Tweet

3. ‘n Feesdag

Die Sondag is steeds ‘n feesdag, oftewel ‘n vierdag, waarop die volk van God bymekaargeroep word. In die Ou-Testament was die vierdag ‘n vooruitkyk na die rus wat sou kom. Die Sondag is die dag waarop Jesus opgestaan het uit die dood en dus nou alreeds die begin van die ewige rus bewerk het. Ons kan sê: gelowiges in Christus beleef noureeds die eerste dag van hulle ewige rus. Nuwe-Testamentiese gelowiges sabbat op ‘n Sondag.

So, in kort kan ons dit so verstaan, dat die Sabbat in Christus vervul is, net soos die besnydenis en die Pasga. Tog, bly die inhoud van die Sabbat voortleef in die Sondag. Christus het die Sabbat vervul en daarom het die Sabbat verander na Sondag met Jesus Christus se opstanding op die eerste dag.

‘n Laaste paar praktiese opmerkings oor die inhoud van die Sondag:

Hoe moet my Sondag lyk?

1. Sondag is ‘n dag van rus en toerus

Dit is ‘n dag van rus. Die “rus” van die vierde gebod beteken nie ledigheid nie. Dit beteken rus soos God gerus het van Sy werk. Dit is rus met die oog op jou kultuurmandaat. Dit is rus met die oog op die ewige rus wat wag. Dit is rus van die wêreld, ons eie sonde en aardse dinge.

Christus se verlossingswerk bewerk vir ons die rus waarna die Sabbatsdag verwys het. Sondag is nou die dag waarop ons herhaaldelik weer gaan rus in Sy werk, terwyl ons vooruit verlang na die ewige rus wat kom.

Dit is ook ‘n toerustingsdag. Dit is ‘n dag wat ek uitsit, sodat die Heilige Gees in my sal werk deur Sy Woord, gebede en die samekoms met die heiliges. Die dag is die eerste van al die res van my weeksdae. Dit is die dag waarop ek voorberei word vir Maandag, Dinsdag, Woensdag ens.

Gesinne moet ook die dag as toerustingsdag inrig (bv. gesels saam oor die prediking; leer die kinders wat in die erediens plaasgevind het; lees ‘n gedeelte saam uit die Bybel; bid saam ens.).

Sondag is 'n dag van rus en toerus. Click To Tweet

2. Sondag is erediens-dag

As ons verstaan dat die Sondag ‘n verbondsteken is wat God gee, dan bepaal God mos die inhoud van die teken; die inhoud van die dag? As ons ‘n ander inhoud vir die dag gee, dan is dit nie meer die verbondsteken wat dit moet wees nie.

Dit is hoekom Sondag ook, in lyn met die gelowiges van die Nuwe-Testament, erediens-dag is. Dit is nie ‘n dag waarop ek Christus se opstanding herdenk soos ek wil nie. Dit is ‘n vierdag – ‘n dag van samekoms en aanbidding.

Dit is die byeenkoms waarvan Hebreërs 10:25 praat: “en laat ons ons onderlinge byeenkoms nie versuim soos sommige die gewoonte het nie, maar laat ons mekaar vermaan, en dit des te meer namate julle die dag sien nader kom.”

Ons word uitdruklik beveel om met die gelowiges byeen te kom en saam weer ons rus in Christus te vind. Sondag is vir ons ‘n 24-uur teken van God se verbond met ons!

Ons moet in die erediens toegerus word deur die Woordverkondiging. Ons moet saam versterk word deur die gebede. Ons moet saam getroos word deur die sakramente. Ons moet saam mekaar help in ons materiële nood.

Sondag is erediensdag! Click To Tweet

3. Sondag is ‘n dag van toewyding aan die Here en nie pligpleging nie

Sondag is ‘n dag wat radikaal anders moet lyk as die ander dae, want dit is ‘n dag wat ek aan die Here toewy. Dit is nie ‘n dag van moets en moenies nie.

Ja, dit is ‘n dag van fisiese rus, maar dit is ook ‘n dag van toegewyde diens aan die Here. ‘n Dag van besig wees met Sy Woord en Sy mense.

In kort …
As ek die inhoud van die Sabbat laat voortlewe in ‘n Sondag, dan lyk ‘n definisie vir ‘n Sondag en die inrigting van die rusdag vir my so:

Die Sondag is God se verbondsteken, wat die gelowiges as ‘n feesdag onderhou, deur saam te rus in die verlossingswerk van Christus.

Die Sondag is God se verbondsteken, wat die gelowiges as 'n feesdag onderhou, deur saam te rus in die verlossingswerk van Christus. Click To Tweet

 

(Ek gee graag erkenning aan ‘n studie wat prof. Paul Kruger, van die Teologiese Skool Potchefstroom gemaak het oor die Sabbat-Sondag vraagstuk).

Marnix is tans predikant in die Gereformeerde Kerk Graaff-Reinet.

WhatsApp WhatsApp