Die gelowige reaksie op sonde

Outeur: ds. GM Boersema

Lees hier om Psalm 51 te lees


By gelowiges is daar verskeie reaksies op sonde.

Ons almal sondig, dit weet ons. En daar is soms kere wat ons die pad heeltemaal byster raak. Ons doen dinge in ons lewe wat soveel chaos, hartseer en skade verrig, dat ons met die gevolge van daardie sondes moet saamleef. Dawid sê “van my sonde bly ek altyd bewus” ('83 vert.). Sy sonde is altyddeur voor hom ('53 vert.). Dit is asof dit in sy geheue ingebrand is.

Gelowiges het verskeie reaksies op hierdie sondes:

Soms gebeur dit dat ons God begin verwyt.

Want ek bid en bid en die Here neem nie die sonde weg nie. Ek vra en pleit, maar elke dag word ek aan my sondes herinner. “Die Here belowe dan verandering en vernuwing! Hoekom bly alles dan dieselfde!” Hoekom kan ek net nie die sonde los nie!” Hoekom val ek weer en weer en doen heeltyd dieselfde ding oor en oor!”

Ons begin dink dat die Here nie hoor nie. Of hy gee nie om nie. Laterhand begin ons wonder of ons regtig gelowiges is. ‘n Ander reaksie wat daar soms by ons is, is dat ons...

eenvoudig maar net aanhou met dieselfde sondes.

Ek voel ek is nou al so lank besig om hierdie sondes te doen; hierdie graf te grawe, ek kan maar netsowel aanhou en myself sommer in die sondegraf toegooi, want vir my is daar geen kans op vergifnis nie. Ek is net té sleg. So is daar verskeie reaksies en jy plaas jouself dalk in een van die twee groepe, of daar is dalk ‘n ander manier waarop jy op jou sondes reageer.

Maar, die Heilige Gees leer ons deur die Woord van die Here, wat ‘n gelowige reaksie op sondes behoort te wees.

Die Bybel sê nie dat gelowiges nooit sondig nie. Inteendeel, die Bybel gee vir ons verhaal-op-verhaal van gelowiges, soos Dawid, wat baie grof sondig, juis sodat die Here ons sal wys hoe gelowiges behoort te reageer wanneer ons sonde doen.

Ons noem dit bekering. Sonde doen ons, ja, maar is daar bekering? En hoe lyk ware, Bybelse bekering? 

Wat is die gelowige se reaksie op sonde?

As ons kyk na die Psalm van Dawid, Psalm 51, dan sien ons hoe hy:

  1. Sy skuld bely
  2. Bid dat die Here hom sal herskep en
  3. Pleit dat God sal herstel

Ons moet sommer van die begin af weet, dat dit nie hier gaan oor Dawid nie. Ons moet nie dink dat ons nou al hoe meer soos Dawid moet word en so goedgelowig probeer wees soos Dawid nie. Maar ons moet agter Dawid se reaksie en woorde die werk van die Heilige Gees sien.

Ons het in 2 Sam 11,12 gelees, Dawid was ‘n egbreker en moordenaar. Ons moet dus beslis nie probeer om meer en meer soos Dawid te word nie! Maar vandag wys die Here ons hoe Hy self bekering in gelowiges bewerk, maar ons sien ook ons verantwoordelikheid in ons eie bekering.

  1. Skuldbelydenis

Eerste dan, reageer Dawid met belydenis van Sy skuld. Wat was Dawid se skuld? Sy sonde? As ons weer stilstaan by ons gelese gedeelte uit 2 Sam 11,12, dan sien ons hoe Dawid vir alle praktiese doeleindes eintlik maar op die “afdraande pad” was.

Die mag van sy koningskap was besig om na sy kop toe te gaan. Sy manskappe en soldate word uitgestuur om oorlog te maak, maar Dawid kom nie sy taak as koning na nie, want hy bly rustig in Jersulem agter.

Ons het die gesegde “ledigheid word die duiwel se oorkussing”. Dit beteken: as ‘n mens niks te doen het nie, kom hy in allerlei versoekings. Dit sien ons van Dawid hier in 2 Sam 11:2: “Na sy middagslapie”, gaan staan Dawid toe op die dak van sy paleis. Ledig. Verveeld. En daar sien hy vir Batseba. ‘n Getroude vrou. Hy pleeg egbreuk met haar.

Sy was getroud met Uria – een van Dawid se 37 magtigste manne. Uria was een van Dawid se beste soldate (2 Sam 23). Toe Batseba swanger word, moes Dawid natuurlik sy sonde wegsteek. Fyn beplan hy sy uitkomkans. Uiteindelik loop dit daarop uit dat Dawid vir Uria vermoor. Dan word die profeet Natan gestuur, sodat die Here vir Dawid sy sonde uitwys: Jy, koning Dawid, jy is die man!

“Jy is die sondaar!” Die kind wat hy verwek het by Batseba sal doodgaan en die swaard van geweld, moord en doodslag sal altyd oor sy huis hang. Koning Dawid se sonde het van díé dag af altyddeur voor hom gebly. Ingebrand in sy geheue. En dit is in hierdie tyd, wat Dawid Psalm 51 skryf.

“Wees my genadig, o God!...” Die Here bring vir Dawid by skuldbelydenis! Dawid bring sy sondes voor die Here. Deur die Psalm beskryf hy sy sonde op drie maniere. Hy noem dit: “oortredinge”, “ongeregtighed” en “sonde”.

Drie verskillende woorde:

a) Oortredinge, is wanneer ‘n mens ‘n reël breek.

Dawid het reëls van God se wet oortree. Hy is ‘n oortreder.

b) Maar hy is ook vol van ongeregtighede. Daarmee bedoel hy, dat hy in sy hele wese, sy natuur, korrup is

Hy het ‘n skeefgetrekte, valse en donker natuur. Die sondedood is binne-in hom! Diep binne-in hom is hy presies die teenoorgestelde van reg en geregtigheid.

c) En dan gebruik hy ‘n derde woord; hy sê hy is ‘n sondaar.

Hy bedoel hiermee, iets soos wanneer iemand met ‘n pyl en boog op ‘n teiken skiet, maar die teiken mis. Dawid sondig – hy mis sy doel; sy teiken. 

Nou goed, luister nou wat skryf Dawid in :5 ('53 vert.): “In ongeregtigheid is ek gebore”. Reeds by geboorte was daar by hom ongeregtigheid!

Ja, hy het dalk nie in die moederskoot die wet van die Here oortree nie; Hy het dalk as pappe babatjie nog nie sy doel op aarde gemis nie, maar tog, was daar van dag een af, fout met sy natuur. Hy is in ongeregtigheid gebore.

Hy het al in die moederskoot die sonde geëerf. Dit is die erfsonde, waarin alle kinders gebore word. Hy bely dit alles: dat hy nie net reëls oortree het nie, maar binne-in hom is daar fout en hy mis sy doel op aarde.

Hy het as man gesondig teen Batseba en hy het as vriend gesondig teenoor Uria en as koning gesondig teenoor die hele volk; maar dit noem Dawid nie eers in die Psalm nie!

Hy sê teen God alleen het ek gesondig! (:4) Sy oortredinge was verkeerd in God se oë! Dawid se reputasie as goeie koning is daarmee heen. Hy het, sou ons vandag kon sê, ‘n kriminele rekord en hy is ‘n egbreker.

Maar dit is nog die minste. Want hy het teen God gesondig! Sonde, is altyd hoofsaaklik teen God. Sonde kom altyd tussen ons en God. Dit is altyd “verkeerd in die oë van die Here”. En omdat dit ‘n daad teen God was, bely Dawid, dat God se oordeel regverdig is. God is reg as Hy sy kind neem. God is reg as Hy toelaat dat geweld nie van sy huis sal wyk nie.

God se uitsprake is altyd reg en sy oordeel regverdig. En hier sou Dawid die Psalm kon beëindig. Hy het oortree en God het geoordeel. Die saak is afgehandel. En tog dryf die Heilige Gees Dawid verder.

In :7-12 lees ons hoe Dawid klaend, huilend, belydend bid: “Was my...”; “Neem my sonde weg...”; “Laat my weer vreugde belewe...”; “Skep vir my ‘n rein hart, gee ‘n vaste gees...”; 

Dawid stop nie by skuldbelydenis nie, want die Heilige Gees dryf hom verder om te bid en te pleit vir herskepping.

  1. Herskepping

Hy bid in :7: “Ontsondig my met hisop, dat ek kan rein wees...” ('53 vert.) Wat beteken ontsondig my met hisop?

Hisop[1] was ‘n plant wat tydens offers gebruik is om die bloed van die offerdier te smeer of te sprinkel. In Levitikus 14 lees ons waneer ‘n melaatse[2] persoon genees is, moes hy na die priester toe gaan, sodat die priester hom sal reinig. Hierdie reiniging was ‘n hele proses:

Die priester sou onder andere twee voëls neem, waarvan die een geslag word. Dan moes hy ‘n hisop-takkie vat en dit in die bloed van die geslagde voël doop en die melaatse persoon sewe keer met die bloed besprinkel.

Daarna het die priester die lewendige voël ook in die bloed gedoop en hom in die veld laat wegvlieg. Die melaatse kon dan sien hoe die bloedbevlekte voël wegvlieg – asof sy melaatsheid weggeneem word, so ver weg dat hy dit nooit meer kan sien nie!

Met dit ingedagte, skryf Dawid: “Ontsondig my met hisop...” Verstaan jy wat Dawid sê hiermee? Hoe hy homself in sy sonde sien?

Hy sê dat hy heeltemaal deurtrek is met die sonde, soos ‘n melaatse. Hy is melaats en dit tas sy hele wees aan. Sy sonde vervorm hom. Hy is onrein! Die Here moet hom reinig.

Die Here moet sy Priester wees!

God moet hom besprinkel met offerbloed aan ‘n hisop-takkie! Hoe kan ‘n moordenaar en egbreker soos Dawid bid dat die Here sy sonde sal wegneem? Wat sal ons dink as ‘n moordenaar bid: “Laat my weer blydskap en vreugde belewe”?

Op grond waarvan kan die doodskuldige Dawid pleit dat die Here vir hom ‘n nuwe hart sal gee?

Op grond van die woorde van die profeet Natan (2 Sam 12:13): "Die Here het jou sonde vergewe: jy sal nie nou sterwe nie.” Dawid bid vir herskepping, omdat sy sondes reeds vergewe is. Die Here was hom genadig – hy het nie direk gesterf nie!

Hy is vrygespreek. Maar sy sondes was steeds iets wat sy verhouding met die Here belemmer het. Sy sondes het drastiese, hartseer en lewenslange gevolge. Sy skuld is alewig voor sy oë! 

En tog is hy genees. Sy sonde-melaatsheid is weggeneem. So sê die profeet van God, Natan! “Die Here het jou sondes vergewe!”

Dawid het gebid dat die Here sy Priester moet wees; dat die Here hom moet besprinkel met offerbloed. En die Groot Hoëpriester, is uiteindelik ook uit die geslag van Dawid gebore. Met die offerbloed van Christus is Dawid besprinkel en is Hy gereinig.

Jesus Christus wat die melaatses genees het, het ook Dawid se sonde-melaatsheid genees. Die Here het Dawid vergewe en gespaar; Dawid het nie direk gesterf nie, want God het Jesus Christus nie gespaar nie.

Jesus sterf in die plek van Dawid! Jesus is die bloedbevlekte offerdier, wat ons sondes wegneem. Hy neem die sondes so ver weg, dat dit laterhand nie meer gesien kan word nie! Die bloedbevlekte Jesus Christus was Dawid, sodat hy witter sal wees as sneeu!

Profeties, deur die werk van die Heilige Gees, bid Dawid vir daardie dag wat daar ‘n Verlosser sal kom om sy bloedskuld op Hom te neem en Dawid se sondes sal wegneem.

Hy bid vir ‘n Priester, ‘n Profeet, ‘n Koning wat in elke opsig die koningskap van Dawid sal oortref! Profeties pleit hy daarvoor in :9 – “Delg uit al my ongeregtighede!” Nie “bedek my sonde nie!” Nie “maak toe my foute nie!” Nee, “delg uit al my ongeregtighede!” Vat my sondige natuur; alles wat fout is en dood is binne-my en vernietig dit!

Delg dit uit! Bid Dawid. Neem my sondes so ver weg, dat ek dit nie meer kan sien nie; dat U dit nie meer sal sien nie!! En “verberg u aangesig vir my sondes” – maak U gesig toe vir my sondes Here! Moenie daarna kyk nie! Delg dit uit!

“Skep vir my ‘n rein hart, o God, en gee opnuut in my binneste ‘n vaste gees”, bid Dawid verder in :10. Wanneer die Here die ongeregtigheid uitdelg, moet Hy vir Dawid ‘n nuwe hart skep.

Hy vra dat die Here hom heeltemaal sal herskep; hy moet geheel en al nuutgemaak word. Maar, sy gees, sy binneste is so beskadig deur die sonde; so verniel deur al sy oortredinge, soos ‘n ou meubelstuk wat onbruikbaar geword het.

Dawid se gees is wankelrig, stukkend en dit voel vir hom asof dit maar weggegooi kan word. Maar die Here kan weer ‘n vaste gees binne-in hom gee! Dawid bid dat die Here sy gees sal restoureer!


Dawid bid dat die Here sy gees sal restoureer!

Dit wat stukkend geraak het en verniel is, moet die Here weer kom regmaak, sodat Dawid se gees weer, soos ‘n kosbare meubelstuk, bruikbaar mag wees. Hy moet bruikbaar wees vir die Heilige Gees.

Daarom vra hy: “neem u Heilige Gees nie van my weg nie”. 

En dan, vra hy vir vreugde, in :12. Verlossingsvreugde. Die “vreugde van u heil”. 

Sonde vernietig vreugde. Oortredings verniel verhoudings. Ongeregtigheid bring die dood.

Dit sien Dawid nou. Die Here het hom gekneus, gebreek, gekraak – God het hom “verbrysel” ('53 vert.) (:8).

Biddend pleit Dawid, dat hy nou weer blydskap mag hoor; dat hy weer vreugde van God mag hê, want ‘n nuwe hart en ‘n standvastige gees bring blydskap. Die Here wat verlos en ‘n mens was en sy sondes uitdelg bring vreugde!

Weereens, kon Dawid die Psalm hier gestop het. Maar die Here moet nie net sy skuldbelydenis hoor nie. Die Here moet ook nie net vir Dawid herskep en vreugde gee nie. Die Here moet ook herstel.

  1. Herstel

Want, so het ons ook gehoor uit die mond van Natan die profeet, dat Dawid met sy sonde die vyande van die Here aanleiding gegee het om Sy heilige Naam te laster (2 Sam 12:14).

Dawid se sonde het nie net vir hom en sy nageslag aangetas nie, maar bowenal die eer van die Here. Weens sy misdade, word die naam van God misbruik! Die vyande van God, sou miskien sê of dink: ‘Hierdie koning Dawid sê hy is ‘n gelowige, maar kyk hoe leef hy! Watter tipe God dien hy!’ As dit is hoe iemand lyk wat die God van die Israeliete dien, dan kan ek mos maar netsowel niemand dien nie!’

Dawid wil na sy skuldbelydenis en gebed om herskepping ook herstel wat hy verniel het. Hy wil die oortreders die weë van die Here leer, dat die sondaars hulle tot God kan bekeer, skryf hy in :13. Die wonder dat die Here hom laat leef het, t.s.v. sy sonde, is tog te groot nuus om stil te hou!

Hy, ‘n moordenaar en egbreker se sondes is vergewe!

Nou wil hy die lof van die Here verkondig! Met sy tong wil hy die geregtigheid van die Here uitjubel! (:14,15).  Hy wil die heilige Naam van die Here in ere herstel. 

Maar ook dit is iets wat die Here in hom sal moet bewerk. Dit is hoekom Dawid ook die Here telkens vra, dat die Here sy mond sal oopmaak. Die Here alleen kan herstel.

Die Here moet goed doen aan Jerusalem. Die volk moet tog nie hulleself blindstaar aan al hulle offers, aan hulle eredienste nie; Nee, want die “offers van God is ‘n gebroke gees; ‘n gebroke en verslae hart”...dit sal God nooit verag nie! (:17).

Die pad na ware herstel begin by ‘n gebroke gees;

Herstel begin by God wat ‘n nuwe hart skep; ‘n hart wat totaal stukkend is oor die sondes wat die Naam van God aantas. Eers dan, as daar by die gelowige ‘n gebroke gees is, eers dan kan daar waarlik herstel wees.

Jy het dalk onlangs of in die verlede sonde gedoen, wat jou nou nog bybly;

Jy dra nou nog die gevolge daarvan, en sal moontlik ook jou hele lewe lank.

Sal daar herstel wees van ons sondes?

Sal die gebrokenheid en die seer wat ek veroorsaak het, ooit beter word?

Sal die Here my vergewe?

Hoe moet ek op my sonde reageer?

Hierdie Psalm leer ons die regte reaksie op ons sondes. Die regte reaksie is Bybelse bekering. Daaglikse bekering is die vrugbare grond waarin die saad van geloof groei.


Daaglikse bekering is die vrugbare grond waarin die saad van geloof groei.

Daar is geen bekering by hulle wat nie glo nie; Maar daar is ook geen geloof, by hulle wat nie bekeer nie. Ons is in ongeregtigheid gebore – daar was fout met ons natuur, van die dag dat ons in die moederskoot verwek is. 

Daagliks oortree ons en met ons sonde mis ons juis ons doel op aarde. Maar tog het die Here my laat lewe. Tog is elke dag genade, waar die Heilige my gespaar het, want Hy het my vergewe! Ek is gereing; besprinkel met die bloed van die Christus;

Hy was my en maak my witter as sneeu; Hy delg my sondes totaal uit, asof dit nooit daar was nie. Maar my sonde wat ek nou elke dag doen, is nie net teen ander mense en teen myself nie, maar dit is misdade teen God self!

Ons sondes vervorm ons heeltemaal...ons was soos melaatses gewees, maar Hy het ons genees! Oortredings teen God, wat my so genadig is; wat my van my melaatsheid genees het – teen Hom sondig ons! Dit vernietig my geluk en gee die vyande van die Here aanleiding om Sy grote Naam te laster.

Daarom is die regte reaksie ‘n gebroke gees; ‘n verslae hart!

Moenie dink ons offer nie meer in vandag se tyd nie. Ons behoort elke dag ons offers aan die Here te bring.

Ons bring offers van ons gebroke hart; ‘n stukkende gees oor die sondes wat ons teen ons Hoëpriester pleeg!

Dit is nodig dat ons ons misdade voor die Here bely en erken dat ons teen Hom oortree. Ons wat glo het hierdie troos, dat ons Hemelse Hoëpriester, Jesus Christus ons reeds genees het; lewend gemeek het en dat ons in sy bloed geheel en al skoongewas is!

Die Here herskep my hart, Hy maak heel wat stukkend was, sodat daar weer by my blydskap kan wees! Die Here herstel die gebroke gees en verslae hart. En die Here se herskepping en herstel bring ewige vreugde en blydskap!

Blydskap wat ons nie kan stilhou nie! Vreugde wat maak dat ons Psalms sing en die Here loof, omdat Hy sondaars tot Hom bekeer! Ware bekering kan nie stilgehou word nie!

Om kortliks saam te vat:

Reageer op jou sonde met ware, Bybelse bekering:

bely jou sondes,

pleit dat die Here jou sal vernuwe deur die werk van Sy Gees...

Die Here maak heeltemaal nuut; Hy restoureer my gees!

 

[1] Marjolein (Origanum)

[2] Melaatsheid is ‘n ernstige tipe velsiekte wat die hele liggaam vervorm en aangetas het.